Cukrzyca, zarówno typu 1 i 2; to przypadłość wpływająca na każdy aspekt życia chorego. Typ 1 cukrzycy jest chorobą nieuleczalną - cierpiąca na cukrzycę osoba do końca życia musi uzupełniać braki insuliny. Zaniedbania w tej kwestii mogą skutkować bardzo poważnymi skutkami ubocznymi.

 Dlaczego cukrzyca doprowadza do powikłań?

Cukrzyca jest chorobą metaboliczną, charakteryzującą się nieprawidłowościami w produkcji insuliny oraz zbyt wysokim poziomem glukozy we krwi pacjenta. Na powikłania w sposób szczególny narażone są osoby, które nie mają świadomości choroby i nie podejmują leczenia. Ryzyko dotyczy jednak także pacjentów, którzy popełnili błąd w dawkowaniu insuliny lub diecie. Powikłania cukrzycy dzieli się na nagłe (ostre) oraz przewlekłe.

 cukrzyca-powiklania

Co uszkadza cukrzyca? Powikłania ostre i przewlekłe

Powikłania ostre cukrzycy związane są z nagłymi reakcjami organizmu na nieprawidłowy poziom glukozy we krwi.

 

Hipoglikemia

Do hipoglikemii dochodzi, kiedy poziom glukozy we krwi chorego jest zbyt niski na skutek przedawkowania insuliny lub niedożywienia. Odczuwa on wówczas duży głód, drgawki, przyspieszone bicie serca oraz ogólną nerwowość. W ciężkich przypadkach stan ten może doprowadzić do śpiączki, a nawet zgonu.

 

Hiperglikemia

Hiperglikemia jest powikłaniem odwrotnym do hipoglikemii. Pojawia się wówczas, gdy we krwi pacjenta jest zbyt dużo cukru. Powodem takiego stanu jest podanie zbyt małej dawki insuliny, przez co do komórek organizmu nie jest dostarczana glukoza. Jej wysoki poziom doprowadza do ogólnego osłabienia i złego gojenia ran, a w skrajnych przypadkach – do kwasicy ketonowej.

 

Kwasica ketonowa

Kwasica ketonowa jest bardzo poważnym powikłaniem cukrzycy, zagrażającym w bezpośredni sposób życiu chorego. Na skutek hiperglikemii energia jest pozyskiwana przez spalanie tłuszczu własnego, a efektem tego procesu jest wydzielenie ciał ketonowych. Mogą one zakwasić krew, przez co zaburzają się procesy metaboliczne. Cukrzyk zaczyna odczuwać nadmierne zmęczenie, senność oraz mdłości. Charakterystycznym objawem są także wymioty, częste oddawanie moczu oraz woń zgniłych jabłek z jamy ustnej (zapach acetonu).

 

Powikłania mikroangiopatyczne cukrzycy

Powikłania ostre cukrzycy wielokrotnie doprowadzają do powikłań przewlekłych.

 

Retinopatia

Retinopatia stanowi powikłanie cukrzycy związane ze wzrokiem. Wysoki poziom cukru we krwi powiązany z nadciśnieniem tętniczym doprowadza do pogrubienia gałki ocznej i pękania naczyń krwionośnych. Chory zaczyna widzieć gorzej zarówno w ciemności, jak i przy świetle dziennym.

 

Nefropatia

Nefropatia to poważna chorobą nerek, która w początkowej fazie nie daje objawów. Wysoki poziom cukru we krwi chorego prowadzi do kumulacji szkodliwych związków w kłębuszkach nerkowych, które w miarę postępowania schorzenia stają się coraz bardziej przepuszczalne. Sygnałem ostrzegawczym jest pojawienie się w moczu chorego białka, a także charakterystyczny obrzęk kostek oraz nadgarstków.

 

Neuropatia

Podwyższony poziom cukru doprowadza do zaburzenia funkcji włókien nerwowych, odpowiadających za przekazywanie impulsów pomiędzy tkankami, a narządami. Osoby cierpiące na neuropatię narzekają na zaburzenia czucia, uczucie drętwienia i osłabienie siły mięśni. Powikłanie to może także skutkować rozwojem stopy cukrzycowej.

 cukrzyca2

Powikłania makroangiopatyczne cukrzycy

Zespół stopy cukrzycowej

Mianem zespołu stopu cukrzycowej określa się zmiany patologiczne w obrębie stopy, spowodowane zbyt wysokim poziomem glukozy we krwi. Dla cukrzyków charakterystyczna jest stopa cukrzycowa neuropatyczna, cechująca się kołyszącym chodem oraz uczuciem drętwienia w stanie spoczynku. Skóra na stopie jest sucha i pojawiają się na niej trudne do wyleczenia rany.

 

Choroba wieńcowa

Znaczna nadwyżka cukru w krwioobiegu człowieka doprowadza do uszkodzenia całych naczyń krwionośnych. Przyspieszane są w ten sposób procesy miażdżycowe, powodujące zaburzenie przepływu krwi w narządach oraz zatorów w tętnicach. Choroba wieńcowa w konsekwencji może doprowadzić do zawału serca.

 

Choroba niedokrwienna ośrodkowego układu nerwowego

Miażdżyca tętnic szyjnych może doprowadzić do udaru niedokrwiennego mózgu. W części przypadków jego skutki są odwracalne, jednak zazwyczaj doprowadza on do długotrwałej niepełnosprawności lub nawet śmierci chorego.

 cukrzyca-jak-nie-miec-powiklan

Jak uchronić się przed powikłaniami cukrzycy?

Omówione wyżej powikłania cukrzycy to jedynie przykłady najczęściej pojawiających się schorzeń związanych z cukrzycą. Warto jednak podkreślić, że choć skutków ubocznych cukrzycy jest bardzo wiele, to wynikają one z jednego powodu – nieprawidłowego poziomu glukozy we krwi. Można ich zatem uniknąć, stosując się do kilku żelaznych zasad.

  • Mierzenie poziomu stężenia glukozy we krwi kilka razy dziennie za pomocą glukometru z dedykowanymi paskami (na czczo oraz 1,5 – 2 godziny po spożyciu posiłku);

 

  • Dbałość o stan techniczny urządzeń pomocnych w kontrolowaniu i leczeniu cukrzycy (pena bądź pompy insulinowej);

 

  • Dawkowanie insuliny zgodnie z zaleceniami diabetologa;

 

  • Dokładna weryfikacja, czy inne leki nie wpływają negatywnie na leczenie cukrzycy;

 

  • Obserwacja organizmu i niezwłoczna reakcja na niepokojące sygnały (szczególnie istotne w przypadku powikłań ostrych);

 

  • Spożywanie produktów o niskim indeksie glikemicznym w regularnych porach (w celu zapobiegania skokom glukozy we krwi);

 

  • Unikanie cukru w posiłkach i napojach;

 

  • Aktywność fizyczna;

 

  • Dbanie o higienę (szczególnie przy stopie cukrzycowej);

 

  • Weryfikacja ciśnienia krwi co najmniej raz w tygodniu np. poprzez aparat BP B2 Basic;

 

  • Badania poziomu acetonu oraz cukru w moczu raz w miesiącu (niezbędne do oceny ryzyka kwasicy ketonowej);

 

  • Wykonywanie raz w roku pomiaru poziomu białka w moczu (wymagane do zdiagnozowania ewentualnej nefropatii).

 

Podsumowanie

Codzienne zmagania z cukrzycą wymagają od chorego ogromnej samodyscypliny i motywacji do dbania o swój stan zdrowia. Pozytywne nastawienie w połączeniu z kontrolą diabetologa i obserwacją organizmu znacznie poprawią jakość codziennego życia cukrzyka. Nawet małe i systematyczne zmiany mogą uchronić chorego przed niebezpiecznymi powikłaniami.